Sąd we Włodawie – cichy bohater wyroku TSUE C-744/24. Jak Bank Pekao próbował storpedować orzeczenie i dlaczego się nie udało

Manewr, który prawie zadziałał

23 kwietnia 2026 r. o godzinie 10:10 Trybunał Sprawiedliwości UE ogłosił wyrok w sprawie C-744/24 P.W. przeciwko Bankowi Polska Kasa Opieki S.A. Orzeczenie to – jak już opisaliśmy w naszej analizie wyroku – uderza w jedną z najczęstszych praktyk banków: naliczanie odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu, w tym od skredytowanej składki ubezpieczeniowej.

Czego jednak większość komentatorów nie zauważyła? Ten wyrok prawie nie powstał. A historia, jak do niego doszło, mówi więcej o strategii procesowej sektora bankowego niż niejedna analiza.

Wyrok TSUE z 23 kwietnia 2026 r. – sprawa C-744/24

P.W. przeciwko Bankowi Polska Kasa Opieki S.A. – pełna treść orzeczenia (źródło: curia.europa.eu)

PDF · 839 KB

:::

Co dokładnie zrobił Bank Pekao 20 listopada 2025 r.

Sprawa trafiła do TSUE postanowieniem Sądu Rejonowego we Włodawie z 20 września 2024 r., a do Trybunału wpłynęła 24 października 2024 r. Pytania prejudycjalne dotyczyły praktyki naliczania odsetek od kwoty ubezpieczenia oraz braku transparentności informacji o podstawie naliczania odsetek.

Przez ponad rok bank bronił swojej praktyki w pismach procesowych – twierdząc, że RRSO zostało obliczone prawidłowo, a kredytobiorca P.W. sam wyraził wolę objęcia kredytu kosztem ubezpieczenia. Jeszcze w pkt 28–30 wyroku TSUE referuje stanowisko banku, który kwestionował dopuszczalność pytań prejudycjalnych jako „hipotetycznych".

A potem – nagle – zmiana taktyki.

Motyw 26 wyroku TSUE C-744/24:

„Pismem z dnia 20 listopada 2025 r. bank wskazał, że przychylił się do wniosku powoda w postępowaniu głównym, o którym mowa w pkt 22 niniejszego wyroku. W odpowiedzi na pytanie zadane przez Trybunał sąd odsyłający pismem z dnia 18 grudnia 2025 r. wyjaśnił, że postępowanie główne jest nadal w toku."

W tłumaczeniu z prawniczego: Bank Pekao na 5 miesięcy przed wyrokiem TSUE poinformował Trybunał, że uznaje roszczenie kredytobiorcy. Nie dlatego, że zmienił zdanie co do meritum – przecież w pismach procesowych nadal twierdził, że jego praktyka jest zgodna z prawem. Powód był inny i czysto strategiczny.

Po co to robić? Mechanika „torpedowania" pytań prejudycjalnych

Procedura prejudycjalna z art. 267 TFUE ma jeden warunek konieczny: postępowanie główne przed sądem krajowym musi być w toku. Jeśli spór się kończy – bo strony zawarły ugodę, powód cofnął pozew albo pozwany uznał roszczenie – TSUE traci podstawę do orzekania. Pytania prejudycjalne stają się hipotetyczne, a Trybunał umarza postępowanie.

Sektor bankowy odkrył tę lukę dawno temu. W ciągu ostatnich lat z wokandy TSUE „znikały" w ten sposób kolejne sprawy dotyczące kredytów konsumenckich i frankowych – banki uznawały roszczenia pojedynczych konsumentów, by uniknąć precedensowego wyroku, który następnie kosztowałby je miliardy złotych w setkach tysięcy podobnych spraw.

Logika jest prosta i brutalnie skuteczna:

To nie jest spisek – to racjonalna kalkulacja ekonomiczna. Dlatego też 20 listopada 2025 r. Bank Pekao zrobił dokładnie to, czego oczekiwała ekonomia procesowa: złożył pismo o uznaniu roszczenia powoda P.W. i czekał, aż sprawa wypadnie z wokandy TSUE.

Dlaczego nie zadziałało? Rola sędzi Marzeny Gawlińskiej-Dudzik

Tu wchodzi do gry Sąd Rejonowy we Włodawie – mała instancja w mieście liczącym niespełna 13 tysięcy mieszkańców, w południowo-wschodnim zakątku województwa lubelskiego. Sprawę prowadziła sędzia Marzena Gawlińska-Dudzik.

Trybunał w Luksemburgu, otrzymawszy pismo banku, zwrócił się formalnie do sądu odsyłającego z pytaniem o status postępowania głównego. Pismem z 18 grudnia 2025 r. sąd we Włodawie odpowiedział lakonicznie i jednoznacznie: postępowanie jest nadal w toku.

Co to praktycznie oznacza? Że uznanie roszczenia przez bank nie zakończyło sprawy. Sąd nie umorzył postępowania, nie wydał wyroku zaocznego ani nie zatwierdził ugody. Z punktu widzenia procedury cywilnej – sędzia miała kilka możliwości reakcji, a wybrała tę, która zachowała przedmiot sporu i tym samym podstawę dla pytań prejudycjalnych.

Można to ocenić chłodno: była to czysto procesowa decyzja w granicach uznania sędziowskiego. Ale można też ocenić to inaczej – i tak właśnie odbiera to środowisko prawnicze reprezentujące konsumentów:

Co mówi sam wyrok – TSUE odrzuca zarzut hipotetyczności

Bank Pekao próbował też drugą drogą: argumentował przed Trybunałem, że pytania są hipotetyczne i niedopuszczalne (pkt 27–30 wyroku). TSUE odpowiedział na to w pkt 31–43 orzeczenia, powołując się na utrwalone orzecznictwo (wyrok Tudmur, C-185/24) o domniemaniu znaczenia pytań prejudycjalnych dla sprawy.

Innymi słowy: nawet po uznaniu roszczenia, gdy sąd odsyłający potwierdził, że spór trwa, Trybunał nie miał podstaw, by uchylić się od odpowiedzi. Decyzja sądu we Włodawie z 18 grudnia 2025 r. była więc fundamentem, na którym oparła się cała dopuszczalność wyroku.

Kontekst szerszy – to nie pierwszy raz

Środowisko prawnicze od lat zwraca uwagę, że banki w sprawach SKD i frankowych stosują strategię „znikających pytań prejudycjalnych". Mechanizm zawsze ten sam:

1. 1Konsument lub jego pełnomocnik osiąga sukces w pierwszej instancji.
2. 2Sąd zadaje pytanie prejudycjalne TSUE – pojawia się ryzyko niekorzystnego dla banku precedensu.
3. 3Bank uznaje roszczenie pojedynczego konsumenta, oferuje pełną zapłatę albo proponuje wyjątkowo korzystną ugodę.
4. 4Sąd umarza postępowanie. Pytania prejudycjalne tracą rację bytu.
5. 5TSUE wykreśla sprawę z rejestru. Brak precedensu = brak ryzyka systemowego dla sektora.

W sprawie C-744/24 ten mechanizm zawiódł. Z dwóch powodów: po pierwsze – bank zwlekał z uznaniem roszczenia ponad 13 miesięcy od skierowania pytań do Trybunału (pytania trafiły do TSUE 24.10.2024 r., pismo banku jest z 20.11.2025 r.). Po drugie – sąd we Włodawie zachował trzeźwość proceduralną i nie umorzył postępowania automatycznie.

Wnioski – dlaczego ta historia ma znaczenie

Z punktu widzenia tysięcy kredytobiorców walczących o sankcję kredytu darmowego, sprawa C-744/24 jest dziś jedną z fundamentalnych podstaw orzeczniczych. Gdyby uznanie roszczenia z 20 listopada 2025 r. zadziałało zgodnie z planem banku:

• Sądy polskie nadal nie miałyby jasnej wykładni TSUE w sprawie naliczania odsetek od kosztów pozaodsetkowych.
• Banki kontynuowałyby praktykę naliczania odsetek od skredytowanych ubezpieczeń, prowizji i opłat.
• Linia orzecznicza pozostałaby rozbieżna – co oznaczałoby loterię dla konsumentów w zależności od sądu.

Podziękowania

Niezależnie od tego, czy działanie sądu we Włodawie było wynikiem świadomej decyzji procesowej, czy po prostu uczciwego zastosowania przepisów postępowania cywilnego – efekt jest niepodważalny. Małe miasto, mały sąd, jedna decyzja proceduralna z 18 grudnia 2025 r. – i wyrok, który ukształtuje praktykę bankową w całej Unii Europejskiej.

To dobra okazja, by przypomnieć, że niezależność sędziowska i rzetelne stosowanie procedury – nawet w sprawach, w których jedna ze stron ma niewspółmiernie większe zasoby – to nie jest abstrakcja. To realne narzędzie ochrony konsumenta.

Wielkie podziękowania dla Sądu Rejonowego we Włodawie i Pani Sędzi Marzeny Gawlińskiej-Dudzik za utrzymanie sprawy w toku i danie Trybunałowi Sprawiedliwości UE szansy na wydanie wyroku, który już dziś zmienia rzeczywistość polskich kredytobiorców.

---

Artykuł powstał w oparciu o oficjalną treść wyroku TSUE z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24 (P.W. przeciwko Bankowi Polska Kasa Opieki S.A.). Wszystkie cytaty pochodzą z tekstu orzeczenia opublikowanego na stronie curia.europa.eu. Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.